Dagfinn Hellen

lagt inn 24. sep. 2019, 13:25 av Bjørn Enes   [ oppdatert 25. feb. 2020, 06:45 ]
(Under arbeid)

Klar for logging

Embed gadget


00:00:00Personalia. Yngst av 8 søsken på Goddo, Bømlo. Hedlo. Far alleireie sjuk med tuberkulose på hjernen. Valen.
Døydde der i jan 1940.
Alle dei andre 6 yngste borna vart smitta med tuberkulose, unntatt meg som var måtte på Hagavik 1-6 mnd.
Mor var med, eg plassert hos ein nabo.
01:49:15Alle dei 6 blei friske, ikkje noko mein. Nokre var veker, eg vart ikkje sjuk. Var 1 år då far min døde i jan 1940.
Far blei sinnsjuk av svull på hjernen.
Alle måtte hjelpe til og arbeide, skaffe inntekter, t.d. fiska.
02:30:10Mor sat igjen med 8 ungar. Krigen. Ingen pensjon. Alle hjelpte til. Fiske. To kyr. Høner. Sauer. Grisar.
Livberga oss under krigen. Tøff tid. Me hjelpte til, tente påengar. Mor mi hadde godt humør og god helse.
03:50:00Siste året av krigen. Mange vaktbåtar og kanonbåtar. Eldste bror min og meg drog makrellgarn.
Tyskarane fekk fisk, og bror min fekk røyk tobakk som betaling. Ein gong fekk me lite. Bror min gøymde
makrellen under tilgja. Vinka avvergande. "ikkje fisk i dag" Eg var livredd for inspeksjon.
04:50:11Motstandssfolk uti øyane. Tyskarane fann det ut. Razzia overalt og i huset vårt. Loftet. Løa. Stakk bajonettar i høystålet.
Stakk igjennom madresser. Sit igjen i minnet
05:24:00Tre yngste brørne fekk gamle teiner av dei to eldste brørne som me fiska med. Hummarfiske. Garnfiske.
Tang og tare tørka og leverte til Olav Svendsen. Bremnes fryseri. Fekk pengar. Skule annan kvar dag. Skule 1/2 time å gå.
Somtid rodde me. Aldersforskjell på 14-15 år
06:34:00Ikkje lett for mor. Mor fekk ikkje ny mann. Eldste bror min var ikkje gift og tok seg av henne. Dei budde ilag.
Han blei sjuk, mor budde hos to søstre på Goddo. Til slutt på aldersheim. Fekk enkepensjon i 1967 Fyrste gong
eigen pengar til presangar. Ho blei 86 år. (RETTING) Sydde eigne klede. Me skjemdest ikkje.
08:17:00Etter krigen flaur mange miner rundt i sjøen. Løsna i dårleg ver. Beli sprengde til slutt. Me vissate kvar dei låt. Hadde oversikt.
La teiner ikring dei. Sjøfartsmyndigheiter sprendgde dei etterkvart. Meldingar på radio om observerte miner.
09:27:00Hausten 1953 blei eg konfirmert på hausten. Vaksen. Rett på Brislingen. Skøyte frå Goddo. Eg tente pengar.
Vintersildfiske 1954 med HAVLEIK frå Sollund. Ein svoger eigde i den. Eg var så sjøsjuk og låg i lugaren.
Dei kunne heve meg over bord. I lugaren låg me to i ei køy. Pumpelukt i lugaren. Dei kokte mat der. Kokte salta flesk. Det frista meg ikkje.
Overlevde det. Slutta på fiske. Vart dreng hos Eirik Johnsen i Brandasund. Så reiste eg til sjøs.
11:09:00Ein venn ville til sjøs. Eg ringde til Knud Knudsen reiarlaget i Haugesund. Fekk jobb. Største tankbåten. Dekksgut. 1 1/2 år. Gjennom Suezkanalen.
Mykje dritt arbeid. Det tjukke skitne olja låg i bånn måtte ut før ny lasting.
12:18:00Krigen i Suez-kanalen 1954. Måtte gå rundt Capp Horn. 280 kr i grunnløn pår. Månad. Møtte skada krigsseglarar.
13:30:001955 reiste på fiske på brisling, vinterfisket, størjefisket i to år. Makrelldriving og -harping. Til island 1956 med drivgarn.
Hard arbeid med maneter på garnet. Også fraktefart i Nordsjøen. Til England, Øst-Tyskland. Kis til Odda frå Australia og jern.
Reiar Anders Stokkvik
15:38Til militæret april til 1959. Siste klassen på rekruttskulen på Garnes. Etterpå var eg med Fiskerioppsynet i Barentshavet og NATO-øvelse
i Norskehavet. Ville på skipper- og styrmannsskulen. Reiste i august til Farsund. Sommaren 1961: Industrifiske på Island med BUSEN frå Stolmen.
Fullførte sjømannsskulen. Ferdig 1962. Fleire år med BUSEN. Eg leigde ein båt
18:20:10Me kom til Måløy. Dei gamle sat og "bolta" (prata) og fortalde. Taleføre folk!
19:50:00Leigde SIGNAL II i 1962/63 på makrellharping. Mange frå Eidesvik var med, vi følgde etter dei sjølv når været var stygt. Dei låg ikkje inne!
20:10:00Med BUSEN frå Island på sommaren, skulle til Horsøy med sild. På veg heim med full last, løsna skott mellom bingane, og alt låg og slingra.
Me låg framme i lugaren 12 mann. Uvær. Men båten tok inn vatn, låg djupt. Me syns det vart så roleg. Så rann vatnet ned kappen.
DÅ gjekk me forut til styrhuset. Doryar på dekk. Nødmnelding var sendt ut, båten STAALØY frå Austevoll kom og assisterte (låg i nærleiken).
Gjekk under været til lands. Det gjekk godt, men me var redde. Kjell Lønning var med. Per Drønen var om bord på Staaløy.
21:50:00Fekk lyst å starte for meg sjølv. BUAVÆRINGEN/SEISKJÆR. 175.000 kr i 1964. Fekk med svogeren min med og eldste bror min. Lån med hus og heim i pant.
Linefiske, makrelldriving (harping), hjelpar: Hjelpte å halda snurparane stabilt når dei kasta, hadde tamp i dei.
I Nordsjøen, Mørekysten. Mange ville ta hjelpeoppdrag, god butikk, fekk 7-8% prosenter av kastet , og 60% av det me håva inn.
Kamp, mange om beinet. Gjekk på kjennskap og vennskap. Open sendar, opprop over radio , me peila inn kvar dei låg, mange svarte.
25:20:00Me hjelpte Bømmeløy på Sklinnabanken på vintersildfisket 1967. Stort kast, ropte på hjelparar, me gjekk dit og fekk jobben.
26:38:00Me reiste til Lofoten, der slutta vintersildfisket. Til varangerfjorden på loddefiske. Fast hjelpar for OMNES. Frå januar til mai!
Var ringforlova, ville heim.
27:45:00Me var på veg til lands for å lossa i Tromsø. Eg låg og skulle kvile. Plutseleg fekk eg sjø innover meg. Brtottsjøen slo inn koøyet. Kaldt!
Sette ei blåse i koøye-holet! Gjekk fint!
29:50:00Skulle gifte meg med ei frå Halsnøy sommaren 1967. Måtte ha 3 veker lysningstid, eg hade ikkje tid. Eg måtte prutte det ned til 17 dagar!
Kona var med på bryllaupsreisa på båten, måtte mala båten SEISKJÆR.
32:00:00Fekk teikna ny båt 19687-68 på Vik & Sandvik. Den andre var betalt ned. 100 fot linebåt. Fekk lån i Statens Fiskarbank.
Strengt å halde budsjettet.Harde prioriteringar. Ville ha Wickmannmotor, men prisen var for høg. Marvin Meling fiksa det! Anerkjent motor.
Skaaluren bygde han, fredag 13. juli, byggnr. 213. "Lykketal! Døypt HORDAGUTT.
36:10:00Me gjekk vest for IRland med håbrannline. Men fisket var over.
Me leita nordover, til Færøyane, etc. Såg mørkt ut. Kom til Ekkofiskfeltet. Tett med stor pigghå. Me heiv ut line. Liner på fløyt. Full klaff!
50-60 tonn fisk, men tomt for is. Me ringde til Olav Svendsen - med radiosenfdaren gjekk kaputt. Sildabåtar like ved "Møgsterfjord", ringde for oss.
Han sat i lettbåten og lodda etter silda. Full fart i Melingsvågen! Kom andre også med pigghå, det ryktast fort. Måløy hadde også mottak.
Og Bremanger. Rikt fiske i mange år. På det meste 128 tonn på is. Maks 8 dagar. Svendsen kontrollerte sjølv.
Skinna fisken og pakka ned reine filetar, buklappar. Konene skar filetane, veldig aktivitet. På vinteren dreiv vi vestafor Shetland, Island.
Ikkje lenge heime inn imellom fisketurane. Ikkje fripersiodar.
41:44:00Me ville ha ny og større båt i 1979. Skaaluren Skipsbyggeri. 120 fot. Stålbåt. Då vi skulle døype han i november, storm, mykje kast!
Søstra mi måtte halde på hatten! 14 millon. Kombinert fiskebåt, isabåt og fryseri. Pigghå, så over til rundfisk. Slutt på
45:00:00På Gamle HORDAGUTT: (Tilbakeblikk) Frå handagning til agnemaskin (autoline) 1976. SÅ og så mange stampar med line. Nokre var raske.
Dårleg resultat med autiline i starten. Me var nummer to som prøvde. Mykje skepsis. Gjekk seg til. Handegninga gav såre nevar,
åta i makrellen terte på huda. Harde liner, etc. Pigghåen stakk oss med piggane på ryggen. Dei såg ikkje ut…Ingen blei sjuke.
Eg var skipper, så eg slapp unna! Lange dagar i styrehuset.
48:27:00Nye HORDAGUTT: Navnet kom frå fylket. Føringsbåt som heitte "Hordafisk", til salslaget. Me tok Hordagutt.
49:29:00Etter pigghå vart det fiske på rundfisk (kvit fisk). Shetland, Nordsjøen, Island, vest om Irland. Linefiske. Torsk i Barentshavet. Kvote utover 1985
Vart rein frysebåt etterkvart. Pakka i kartongar frosen. Me måtte sløya. Bløgga, let han ligga, så sløya me.
50:50:00Kvotane endra seg, lite kvotar på oss. Strukturering: For å kvitte seg med for mange båtar. Kunne kjøpa kvotar av andre, slå saman to-tre kvotar.
1990-talet. Me danna A/S. Måtte velje..kjøpe kvotar eller å selgja båten med kvote. Den blei seld med ei torskekvote 2001. Slutten.
53:07:00Inviesterte i ein trålar "Hordafisk". Ca 1983. Ingen suksess. Selde han tilbake til seljar!
53:40:00Ny stilling: Fiskerirettleiar i Sunnhordland vart sjuk, eg steppa inn som vikar. Statleg institusjon. Eg kjende systemet frå før.
Hadde med fiskerinemnda i kvar kommune å gjera. Også med oppdrett. Ikkje konsesjonsbelgt i starten. Oppdrettarane hade ikkje registrert seg. Vikariatet varte i 1 1/2 år.
Reetablering. Dei som hadde starta utan konsesjon, om dei kunne beviste drifta. 7-8 stk dette galdt. Eg og Tordis Hareide sende brev til
og bad dei søke og sende inn dokumentasjon. Eksplosjon av folk som ville søke! Me hjelpte dei å søke, dei fleste fekk ja til
reetablering. Kurt Arne Tyse kjøpte eit anlegg i Ølen som hadde fått ja til å reetablere. No er mange av dei millionærar.
58:45:001985 var eg medeigar i eit anlegg, men fekk stillinga som Fiskerirettleiar. Difor selde eg meg ut etterkvart til Eidesvik Settefiskanlegg, til Magne.
Eg dreiv reiarlaget for båten vår samstundes, hyrte mannskap, selde fisk, etc. Andre reiste som skipper for meg.
Mange oppfordra meg til å søke stillinga då forrige mann gjekk av med åensjon. Tidleg 1990. Der blei eg til eg pensjonserte meg som 60 år.
Pensjonist i 20 år. Har framleis drive båten.
1:0041:00Organisasjonsliv: Begynte i Norges Fiskarlag som ung. Salslaget Hordafisk, som blei til Vestnorges Fiskesalslag.
Blei med i Goddo fiskarlag/Bremnes fiskarlag. Mykje med i forhandlingar. Inge HALstensen låg i gangen og sov med sko under hovudet.
Veldig interessert i organisajonsliv. Var mykje vekke. Kona fekk av og til vere med på landsmøter.
1:03:06:00Gift som 27 år. 4 døtre. 12 år i kommunestyret, Bømlo. For Høgre. Unge Høyre arrangerte dansar, og ein måtte melde seg inn for å få vere med.
Eg blei verandre. Olav Svendsen var varaordførar for Høgre. Interessante tid. "Gutta på tur" kvar torsdag.
01:06:54:00Brislingfiske: Første turen i 1953, nett konfirmert. Not på dekk. Basen for med loddestreng. "Pikkinga" i strengen fortalde kor tett fisken stod.
Etterpå gjekk dei nni nota og lodda. Dei flinke kunne ruse fangsten. Ordre om kasting, og så snurpa dei nota saman. Tetta botn.
Kava nota inn, dvs. strama den inn til ein liten pose. Båten med fangsten blei taua til land, fangsten "turka" (tømming) over i merdar der
brislingen gjekk seg rein. Venta i nærleiken. Lyren kunne hoppa oppi. Fann stimen ved å sjå på måsen, sildasyner, niser, brunkar, etc.
1:14:15:00Sameleis på sildefisket. Island om sommaren, me fiska på makrell og sild. I dag ser dei han på asdic. Før rodde dei notbåtane, så fekk dei lov
å ha motor i den eine doryen. "Motoren skræmde silda!" Motstand mot framskritt.
1:16:05:00Sildafisket: Me lossa i hektoliter, fiska frå botnagarnfiske. Tungt å lossa.
1:16: 40:00Det sanitære: Vatn på bysso, kattavask. Sirio, gjere ditt fornødne.Me hade zinkbøtter med kvass kant. Utan lok. Kaggestampar med tamp var
framskritt. Nokre gjekk inn i byssa, når kokken ikkje kokte mat.
1:18:40:00Masse fiskarar som gjekk i land på Island ved uvvær eller i helgene: Slagsmål. Vekkelseskampanje i Måløy. "Jesus kjem att til helga!"
Pumpelukta sette seg i kleda. Når me gjekk på land, snudde folk seg etter oss.
1:20:47:00Goddo fekk bru i 1974. Eg var ei veke i Haugesund for å ta lappen. Gløymde handbrekken! Men fekk meg bil og sertifikat. Kona mi også.
kort veg til sentrum no. Bur framleis på Kruneneset. Innflytting: Blei ordna av andre slektningar.
1:24:20:00Tekniske nyvinningar innan fiske: Lite hjelpemiddel i starten. Ekkoloddet kom tidlg. SEISKJÆR: Navigasjon ved å høyre på radio frå England, Consol,
kartet delt opp i sektorar med prikkar eller strekar. Dettte høyrde me på radioen. Men ikkje noko krysspeiling. Radiofyr overalt.
Ved hjelping brukte me kartet for å finna dei som hadde ropt opp. Seinare kom amerikanske Loran, så DECCA. No: Gps.
Langs heile kysten gjekk me berre etter fyr og sektor-kodar frå radio, seinar radar.
Comments