Gifty Nordbø

Gifty Nordbø - Det store vi/Bergen - Memoar
Pådrivaren bak prosjektet Passion for Differencen i Bergen.

Les meir

Ho har eit stort engasjement for barn og foreldre som lever med to kulturar - spesielt den norske og den ghanesiske. Etter å ha plukka opp fleire erfaringar sjølv, starta ho eit prosjektet for å hjelpe nye bergensere til å bli kjend med norsk kultur og samfunnssystem. Ho meiner det er viktig for born og unge å sjå det beste med både eigen (ghanesisk) og norsk kultur.


Intervjulogg

00:33 Gifty kom som student fra Ghana til Tromsø og etterkvart møtte ho sin ektemann der. Født i 1979. Dei flytta til Bergen.

00:53 Oppveksen i stor familie. Mora var sterk og full av sjølvtillit.

01.59 Få kvinner i Ghana som hadde mulighet til å utdanne seg. Mora hadde utdanning til vgs skole. Mora var opptatt av at Gifty at hun skulle få utdanning slik ho eigentleg hadde ønska seg sjølv. Gifty fortel om skulegangen. Ho tok Bachelorgrad og master i 2007.

03.06 Ho var med på eit utvekslings-progr.i masterprogram i sosiologi.(global utvikling) som var eit samarbeid mellom UIT og Universitetet i Ghana. Ho kom med to venninner til Noreg.

03:47 Ho skulle fortsetje med doktograd når ho kom heim frå Noreg. Ho var ein av dei beste i sin tid. Ho vart undervisningleder for 500 for bachelor-studenter.

04.34 Men ho flytta til Noreg for å vere saman med kjærasten. Han hadde ei sterk tilknyttning til familien sin og dei vart verande i Noreg. Gifty er oppvaksen i hovedstaden Accra og gjekk på ein god skule.

05:54 Ho gjekk videregåande på katolsk internatskule for berre jenter. Skulen var styrt av tysk misjonær. Ein skule for dei rikaste og flest gutar som fekk høgre utdanning.

07.12 På masterstudiet studerte ho kivnner i arbeid. Det var få kvinner som tok høgre utdanning etter endt vgs-skule. Det låg forventningar til at kvinner skulle starte familie barn og gjere husarbeid -slik at dei ikkje klarte å starte karriere. Ghanesiske kvinner er ikkje lat.

12:00 For Gifty sin del hadde hun ikke planlagt å få barn så tidleg for hennar plan var å begynne med doktogradstudiet. Dette målet er ikkje så lett å oppnå samtidig med at ho fekk born og no starta på nytt i Noreg.

13:40 Mannen til Gifty var frå Bergen og dei ville være nær hans familie.

14:04 Gifty si mor har besøkt dei to gonger og ho har vore heime i Ghana.

14:34 Gifty fortel om sin første jobb i 2011 videre karriere i Noreg. Jobber no i NAV.

16:18 Gifty fortel om sitt samfunnsengasjement. Om barnevernet og afrikanske kvinner i Bergen/Noreg. Gifty tok på seg oppgåva med å bli kjent med det norske "systemet" og å formidle det ho lærte seg. Ho starta Passion for Difference. Ho avdekka missforståingar hjå foreldre frå Ghana om barneoppseding og ville hjelpe.

18:58 Ho vart svært interessert i korleis det var vanleg å oppdra born i Noreg. Ho engasjerte seg i ulike organiasjonar i Bergen for å lære om org.-arbeid og få erfaring.

20:28 Det var fleire fleirkulturelle familier som var frustert og såra og Gifty såg at det var behov for å drive informasjonsarbeid.

21:46 Ho var oppteken av å gje familiane verktøy til å løse sine familiesaker sjølv.

22:49 Gifty forklarar at ein kan ta med gode verdier til Noreg og samstundes lære seg norske verdiar. Til dømes det at ein ikkje slå barn. Passion For Difference starta 2011 og det vart raskt ein "fulltidshobby".

25:08 Det er ikkje berre afrikanere det er fleire andre land som står i det same. I ein periode var det familier som flyttet ut fordi det blei for hardt for dei å omstille seg.

26:13 2013-2016 eindel som flytta frå Noreg pga barnevernsaker. De kunne vere redd for å miste barna. (uten å gjort noko galt) PFD er opptattt av å byggje bru mellom foreldre og andre samfunnsinstitusjonar.

27: 30 Språk er en del, men kultur er svært viktig å forstå når en skal tilpasse seg.

27:55 Gifty si eiga oppleving av å komme til Noreg. Det var eit sjokk. Då ho landa i Tromsø sprang ho tilbake til flyet etter å ha kommet ut. Ho kom i februar. Ho trudde sola skulle varme meir. Det var minus 9 -12 grader. Det var veldig tøft for ho i dei første dagane. Det var eindel episoder som ho gjekk gjennom.

31.06 Og då ho kom heim frå sjukehuset og hadde født forventa ho at mannen sin familie skulle vere i huset når ho kom heim. Ho trudde dei, slik som det var vanleg i Ghana, skulle lage mat, overnatte og passe bornet. Medan i Noreg kom foreldra på ein snarvisitt med blomster og gjekk igjen. Gifty måtte ringe mora si.

34:29 Denne hendinga og opplevinga av dette var ho ikkje åleine om. Dette gav ho motivasjon til å hjelpe andre frå liknande kulturar som gjekk gjennom same kultursjokk.

35:00 Det er ikkje vanleg i Ghana at ein skal følgje barna til skulen og å forvente at ein skal følgje opp slik som det er i Noreg. Hennar far visste ikkje namnet på skulen ho gjekk på.Nok en ting som må formidles til fleirkulturelle foreldre.Det er ikkje gitt at dei veit slike detaljer om norsk kultur.

37:22 PFD - inviterer inn lærere og andre for å fortelle.

37:57 Gifty om bruk av ullklær i Noreg. Dette var ikkje åpenbart den gangen. Ho hadde eit saminar om dette. Dette gjaldt også dei vaksne. Det å gå i butikken kunne vere vanskleig for nokre også det å vaskemaskin og oppvaskemaskin.

41:00 Familielivet har gjort at doktorgraden er på pause. Det er frusterande sidan ho sjølv har sagt at karriere så viktig. Ho vil ikkje "gi opp drømmen". Samtidig tenkjer ho at Passion for difference er eit viktig samfunnsoppdrag.

44:30 Korleis Passion for difference starta. Ho og ei anna frå Kenya som var svært driftig.

I 2016 då ho mista jobben under oljekrisa fekk ho ny giv til å starte doktograd.

46:43 I Ghanesisk svært mange hadde sak hos barnevernet. Stor forskjell mellom middelklasse. Ho begynte med samtalgrupper. 2019 var det 11 som deltok. Ho reiste rundt for å hjelpe. Var tolk, las brev for dei m.m. sende søknader til NAV. Ho hadde tid sidan ho var arbeidsledig.

49:02 Korona pandemien. Ho hadde digitaltmøte og hjalp dei i å lære digitalevertøy. Dei fekk midler frå Gjensidige-stiftelse m.fl. for infomasjon om covid. Ho sat i brukerutvalget i Helsebergen.

51:00 Dei arrangerte tur til Aborèt for familier og barna. Dei fekk støtte frå Gjensidie og 131 som deltok. Det var ein suksess. Etter dette har det vært mat og kulturutstilling.

53:51 Matpakke med Ghanesisk mat. Du skal være stolt av å vise dine tradisjoner.

55:37 Starte det samme i Kristiansand og Oslo.

56;18 Ghana er også flerkulturellt. Fleire grupper som er knyttet sammen. Tidligere britisk kolloni. Ni ulike språk, mange ulike kulturer. Ghana ereit godt døme på at dei kan leve sammen med ulike kulturer.

01.00.09 Det er blanding av matkulturrer og musikk i Ankara i hovedstaden. Fra nord, sør og øst og vest. Degans ? Asanti?

01:00:35 I landsbyane er det ikkje så blanda. Der er det ofte berre eit språk. Men ho opplever at det likevel er aksept for andre om dei kjem på besøk.

01:02:23 Fleirkultur forsterkes med urbanisering. Mer moderne, meir internett og mobiltelefon, fleirekutlur kan styrkes med teknologi. Tradisjonelt er Ghanesere sterkt knytta til si "gruppe". Spesielt i politikken - det handler om folket ein tilhøyrer, ikkje ideologi

01:07:06 Patriotisme vs modernitet - ho ser ikkje det som motsetningar. En trenger ikkje verte fornærma om nokon spør kvar du er frå. VI mp annerkjenne kven er er. Det er biter av oss vi ikkje kan forandre " er du norsk eller ghanersisk" Ho er begge deler. Ikkje vere redd for å snakke om kven ein er/kvar ein er frå.

01:10:23 Det finnast rasisme i alle land. Grupper som er rasistiske mot kvarandre. Korleis kan en tilpasse seg uten å måtte akseptere alt, men leve med det. Korleis fofhalde seg til ulikskap. Dette handler òg om mental helse. Du sjølv må ta tak, å vere med å bidra.

01:13:26 Korleis de spiser reker i Ghana ift Norge.

01:14:14 Det er folk som har vert i samme kultur heile livet, men likevel aksepterer andre likevel. Det betyr ikkje at folk som migerer mykje veit meir. Det er ikkje alltid slik.

01:17:31 Ulikt å vekse opp i by vs. bygd.

01:18:11 Døme med advokat som òg jobber som bonde. Han vil ha breiare erfaring enn dei som berre held seg til byen og jobber som advokat.

01:19:02 Ein skal vere forsiktig med å avgjere kven som har mest kunnskap om fleirkultur. Ho har møtt folk som kan veldig mykje om Ghana.

01:20:24 Ho skal begraves i Fana.