Industri‎ > ‎

Kristiansand Mekaniske Verksted

19 og 20 mai 2020 gjennomførte fagforeningsveteranane Magne Jaktevik, Ivan Høgeli og Bjørn Enes ein lang samtale  om den mekaniske industriens historie i Kristiansand i perioden 1960 fram til i dag. 
 
Opptaka frå samtalane blir publiserte så snart Jaktevik og Høgeli har gitt sine samtykker til det. 

Det er nå laga logg over innhaldet i dei tre opptaka. Planen er å lage eit fjerde opptak for å gå grundigare inn på permitteringane i 1982, KMV-konkursen i 1990 og oppstarten av Westamarin same år. Opptak og logg av dette vil også bli lagt ut her. 

Del 1 - Opptak 19. mai 2020:

Logg1 - Magne Jaktevik og Ivan Høgeli 19/5-20
Intervjuar: Bjørn Enes Loggar: Bjørn Enes
Arkivnøkkel: IND020
https://vimeo.com/428388272 - Passord: UlvesethUtskrift
Tidskode:Stikkord om innhaldetEmneord
00:00Ivan Høgeli arbeidde på KMV 1965 - 1990 - deretter Westamarin og Bredalsholmen Fartøyvernsenter
01:20Magne Jaktvik var på KMV 1961-1990, deretter WestamarinKMV, Kristiansand_mekaniske_Verksted,
02;14Ivan fyrste dag på KMV - personalintervju -- "Er du her endå?"
03:15Nybygg på beddinga dei fyrste 12 åra. Seksjonar i hallen. Ny og større hall i 1973.
04:30Hallen var uisolert i 1960. Masse trekk - kaldt.arbeidsmiljø,
05:20Fyrst på 1970-talet kom det varme og utstyr for å fjerne sveiserøyken.
05.4512 sveisarar pluss fyring - laga eit veldig dårleg miljø- kunne ikkje sjå gjennom
06:49Kranfører - aldri nokon som såg han på grunn av røyken ...
7:24Lærlingar: Godt system i plate og sveis, men også mange andre fag. Mange bedrifter hadde ikkje lærlingar. Vi utdanna for alle dei andre.lærekontrakt
08:25(M) - i 70åra vr dei garantert jobb viss dei tok fagprøven. Beste avtalar i landet.
09:30KMVs rolle som lærebedrift for regionen hadde langerøter
10:18Fyrste nybygg frå KMV blei levert i 1866. Liten dampbåt som gjekk lokalt. spørsmål om plass i historiaKMV, Kristiansand_mekaniske_Verksted,
12:00Bedriften hadde samfunnsansvar - lokale eigarar. I dag veldig ansvar. Folk med vanskar for å få arbeid fekk jobb her som ein del av bedriftens sosiale ansvar.industrikultur
13:20Vi var over 700 tilsette på det meste. Godt over 600 i klubben
13:55M - Under krigen fekk f.eks. familien til dei sm var tatt av tyskerane løn heile tida.
15:00Bygging i seksjonar starta lenge før vår tid. Truleg då dei tok til å heilsveisemodul
Dei amerikanske libertybåtane var dei fyrstelibertyskip,
16:10Det var framleis ein del klinking på båtane på 1960-talet. Ivan begynte med klinking på Bredalsholmen. Forklarar klinkemetoden.klinking,
18:00Tror nok mange var glade for å sleppe klinkinga.
M - Dei fyrste heilsveiste båtane sprakk - dei klinkebygde var meir fleksible
19:10Sveiseutviklinga. Særleg sterk utvikling etter oljeindustrien. Alt i Nordsjøen måtte sertifiserast - både på sveis og overflatebehandlinga.sveiseteknikk, Nordsjøen,
20:19Lite utvikling mellom 1960 og 80-talet.
20:45Når vi tok inn leigefolk måtte dei fyrst inn på sveiseskole - og avlegge prøve - det kom mange og ofte ekstreme krav frå oljesektoren
21:50Kvalitetskontrollsystemet. Tradisjonelt hadde rederiet ein eller i høgda to inspektørar på eit nybygg båt. På ein mykje mindre seksjon for Nordsjøen kom det gjerne 8 eller 9.Kvalitetskontroll,
22:0"Vi kan gå ut den vegen" - Nei - ikkje utan skilt med "Utgang" over døra.
23:30Sjauerformann. Skulle lage prosedyre på å fortøye lekter. Han hadde gjort det i førti år - men nåtte skrive
24:20M - rekrutteringa: Veldig mange var sjøfolk, maskinfolk særleg. i 68 - 69 var vi 500 tilsette, enorm gjennomtrekk: Sjøfolk som jobba tre fire månader medan dei var heime før dei drog ut att.industrikultur, sjøfolk,
25:35Når eit nybygg skulle på prøvetur måtte det stillast fullt mannskap - stilte alltid av eigne folk. Ein sjauar med kost kunne stillie i full skipperuniform neste dag
Meir maskinfolk enn vanlege verkstader på grunn av reparasjonsarbeid
26:30Produksjonen var omlag todelt i alle år - nybygg og reparasjon. Vanlegvis omlag 50 reparasjonsoppdrag i året - ein ny båt kvar veke i snitt.
27:45Veldig styrke med denne todelinga.
Typiske jobbar var bunnsmøring til svære ombyggingar.
28:50Alle slags fag - vi måtte leige elektrofolk. Dei fleste andre hadde vi sjøl.industrikultur,
I klubbstyret hadde vi ti medlemmer. Åtte av dei var valt i gruppeårsmåter - plate - sveis - maskinarbeidarane - ut og inne - snekker stillas. Leiaren i kvar gruppe var i klubbstyret.verkstedklubb, klubben,
30:15Klubbårsmøtet valde berre klubbformann og verneombud.
30:50Gruppene valde gruppestyre folk til avdelingsutval, produksjonsutval, verneombud og mange andre -
31:20Årsmøtet i klubben valte folk til bedriftsutval, Verneutval, Kulturutval, pensjonsfond, hjelpekasse, studieutval, bibliotek, forslagskomite revisor tilsyn læregutar, forskikringsutval, feriehjemsforeninga, valkomite, represnetaskapet i avdelinga ibygen.
32:20Enormt mange folk hadde verv. Det var med å skape tilhøyr og miljøindustrikultur
32:50M -
33:05Bedriftsidrettslaget. fem eller seks fotballag - tre eller fire divisjonar. Pluss od boys. Håndball. skyting. Bowling, terrengløp, ganggruppe. Kor - andakter i middagenbedriftsidrett,
34:29Sangkor og musikkkoprs - dei spelte på alle stabelavløpingar - fana til sangkoret ligg nå på Bredalsholmensangkorf
35:15med alt som foregjekk - enormt mange
35:40Samarbeid med leiinga: Hovudavtalen har to deler. Del B heiter samarbeidsutval. Alle grupper og foreningar var jo med i mange av deilokal_forhandling
36:45Torsdagsmøtene. Der møtte forhandlingsutvalet, prosjektleiarane, avdelingsleiarane, bedriftleiinga, formennene - der snakka vi om produktivitet, stoda i dei ulike prosjekta, bemanning og slikt.produktivitet,
36:35Då torsdagsmøtet var ferdig kunne Magne peike på direktøren og nokre til: Du og du må vente - eg har noko viktig å ta opp.
38:50Leiarane på KMV kom ofte utanfrå -industrikultur
40:00"Evig eies kun et dårleg rykte" - det blei oppfatta slik på byen at det var så dårlege forhold mellom leiing og klubb på KMV. Det kom av at vi gjekk på ein minstelønsoverenskomst. Ivan forklarar kva som er ulikt med normaloverenskomst.lokal_forhandling
42:20Illustrerar med nokre tal: På 70-talet var det i snitt 35 forhandlingsmøter per år med leiinga. I tillegg kom alle møtene på gruppenivå
43:45Vi hadde 35 klubbstyremøter og 15 klubbmøter kvart år. Då hadde vi 300-400 på kvart møte. Ofte gjekk dei i middagen over fleire dagar.
45:45Magne Jakteviks fyrste dag - hugsar ikkje . Kom frå Høivolds mekansike verkstad. Nygift . Kom frå Hidra
46:40Sveisekurs på Yrkesskulen etter militæret. På den tid var det veldig fort opplæring - du fekk fagprøveetter tre år. Det var eit veldig godt opplegg for å lære yrketsveiseteknikk
48:15Sveisarane gjekk ofte som hjelpearbeidarar for dei andre når det ikkje var sveising.
49:00På sekstitalet fekk vi eit par veldig store skip å bygge. Det medførte mykje endringar i arbeidsmptane - tt. Beauval (1964) og Nordbulk (1961)TT Beauval, Nordbulk
Dei største investeringane var då - den nye hallen, tørrdokka, nytt maskin- or røyrleggarverkstad, garderobe, velferdanlegg, kantine, snekkerverkstad. Veldig mykje i perioden 60 - 65.Vendepunkt
51:50Bemanninga auka ein del, men ikkje veldig.
52:00Det var den store overraskinga - det var ikkje lenger slik at investering var det same som arbeidsplassar. Det snudde på 60-talet: Investeringar betydde færre ansatte. Eksempel Falconbridge
Falconbridge snudde det i september 1975
53:40Ikkje like markert skile på kmv - fleire oppdrag, ikkje færre folk.
55:00Tidsstudier blei forsøkt sist på 60-talet, men det tok fort slutt. Fastløn begynte sist på 1960-talet. Målingane virka aldri.lønnssystem, tidsstudier,
56:05Ivan arbeidde i den tida med måling.
Magne - arbeidsmengda gjekk i bylgjer - men det var aldri permitteringar før på 1980-talet - og ingen oppseiingar så lenge Magne var på verkstadenpermittering,
57:15(Med unntak av eit tilfelle)(vi måtte ta dei opp av dokka i tobb)
58:50Metanolhistoria: Ein brasiliansk båt selde metanol, mange i byen blei forgifta.
Nokon gjekk i feil fat - og så blei det selt vidare på byen.
01:00:00Ein døl fekk sveiseblink - politiet trudde harn var full og køyrde han på sjukehuset for pumping.arbeidsmiljø, sveiseblink,
01:01:05Det var meininga å samle gode historier til jubileet. For eksempel - frå gamalt av gjekk folk heim og hadde middag klokka 12.industrikultur
01:02:15På sekstitalet kom folk med tog frå Vennesla og med buss frå Lillesand
"Begynte du på Mekken så slutta du livet der og"
01:03:20På mekken var dei ikkje "bønder inni" - dei var industrifolk og sjøfolk
01:04:00Magne begynte med tillitsverv i klubb og avdeling i 1968.
Venstresidefolk og arbeiderpartifolk kniva - dei var flest, men det var alltid folk på venstresida som blei klubbfomenn. Osvald Olsen gjekk igjen fram til Magne tok overpolitikk,
01:05:30Det var skikkeleg valkamp på tomta - det verste var det året Magne blei valt
01:06:15Eg ville ha fleirtal av dei som var til stade - eg godtok ikkje valet, då tok ein APmann over.
01:07:30Frå 1971 og utover var det lite av den knivinga - Ivan fortel om valkampen på 60-talet. Vi hadde aldri problem med å få folk til å ta verv.
01:08:45Ivan: Eg har aldri forstått kvifor vi i SV fekk så få stemmer i val, når vi alltid vann avstemmingane i klubben?
Magne var aldri medlem i SV eller andre - men AP stolte jo ikkje på han.
01:10:38Magne meldte seg inn i SV etter EEEC-kampen i 1972. Han var med i AIK. På det meste var vi to hundre medlemmer der. Før det var han ein periode medlem av AP - gjekk ut saman med dei andre i AIKAIK
01:12:00Både Osvald og Magne blei valt trass i sitt politiske syn, ikkje på grunn av. Medlemmene vill ha dei beste
01:12:45Vi hadde ein god periode med gode avtalar fyrst på 0-talet. Kirunastreiken skapte grunnla for ein annan fagforeiningspolitikk i heile Norden. Kalheim sat like trygt på Aker . Same på Rosenberg. Enten SVarar eller AKParar.Kirunastreiken,
01:14:10Kirunastreiken - Norgasstreiken i Oslo. Det var ei rørsle i heile Europa mot å gjere alt "lovleg" - det var såkalla ville streikar i Tyskland. Det spreidde seg til venstresida i fagbevegelsen.
01:15:29Blåpair mellom land - kvofor skjeddedet?
01:16:00Vi fekk inn ei gruppe veldig ivrige AKParar som skapte ei positiv stemingAKP
Godetalsmenn og agitatorar - det skapte engasjement
01:17:00Leigefolk Ein episode - innreiing av ein båt. Vi fekk inn bygningsarbeidarar frå et firma i byen. Dei var uorganiserte. Våre nekta å arbeide saman med dei.
Distriktsekretæren for Bygnings - dei som måtte gå - Sigurd Ingebretsen melde dei inn i foreninga og snudde dei og sende dei ombord att
01:19:20Det var 100 prosent medlemmer i alle år - nokre få ville ikkje vere med i LO av religøse grunnar. Men dei kunne bli med i Klubben. Det betalte det same som oss andre - det var okindustrikultur,
01:20:30AP mista si innflyting i Fagrørsla i løpet av dei åra rundt 1970. Det var det same over heile landet
01;21:21

Del 2 - Opptak 20. mai 2020:

Logg2 Magne Jaktevik og Ivan Høgeli, 19/5 2020 
Intervjuar: Bjørn Enes Loggar: Bjørn Enes
Arkivnøkkel IND021
https://vimeo.com/428427724Utskrift
Tidskode:Stikkord om innhaldetEmneord
00:00:00Fortell om AIK og Ragnar Kalheim?
00;50Han var viktig - også i EEC-kampen. Vår kontakt med han var mest i faglige spørsmål.Ragnar_Kalheim, AIK
(Ivan) AIK blei danna som ein del av EEC-kampen.EEC. EU
02:15Det var dei same i AIK som truleg ville ha blitt med ei ein organisasjon for å dra AP meir til venstre . Det blei aldri laga ein slik organisasjon
06:30Berit Ås og Kalheim var vktige for å bygge fyrst ei valforbund og seinare partiBerit_Ås
04:20Kalheim hadde glasauge. Han heldt ein gong handa framfor det friske auget i eit forhandlingsmøte, for det andre trengte han ikkje blunke påRagnar_Kalheim,
05:20Det gjekk mange historier om Kalheim. Dei gjekk føre når det gjaldt lønssystem.lønnsystem.
05:55Alle jobbar blei plassert i ei lønsgruppe. Inndelinga var systematisk - sjølv om der var ein trynefaktor når det gjaldt å innplassere folk der. Der var det fyrst og fremst arbeidsleiarane som bestemte. Etter kvart blei det til at dei tillitsvalde var med å diskutere innplasseringane.lokal_forhandling
07:40Fyrst på 70-talet ville vi endre systemet. Ansiennitet kom sterkare inn. Etter ei stund overtok ansiennitet som viktigaste kriterium.
08:45Noko av det viktigaste for klubben var å gjere ulikskapane mellom fag- og hjelpearbeidar så liten som råd. Det var like dyrt å leve for alle. Dessutan: Fekk vi opp hjelpearbeidarane var det lettare å få opp fagarbeidarane som bedriftene konkurrerte omlikhet
09:50Midt på 1980-talet var det berre 50 øre mellom topp og botn.
10:20Argumentasjon : Kor er statistikken som viser at hjelpearbeidarane betalar mindre for å leve?
11:15Smusstillegg: Nokre material måtte ha høg temperatur for å sveise. Det blei veldig varmt. Ekstra tillegg - varmetillegg.- Men då protesterte sveisarar og andre som måtte jobbe ute i kulda. Etter kvart blei smusstillegget noko som blei innbakt i løna for alle.smusstillegg, ulempetillegg, lokal_forhandling
14:07Mange rare episodar. Ein gong masse røyk - eit par karar brente isolasjon av kablar som skulle til fillemannen.... -smøys
106:00Lønssystemet hadde 50 pre mellom kvart trinn, 3,50 frå botn til topp - og ansiennitet over sju år.lønnsystem, lokal_forhandling
17:00Vestlandskonferansen - for alle klubbane mellom Kristiansand og Trondheim. Alle gjorde førebuingar slik at vi fekk fullt oversyn over situasjonen hoskvarandre. Veldig nyttigVestlandskonferansen
18:30Dei andredaganevar det innleiarar og resolusjonar. Det
19:15Frå starten så Forbundet Vestlandskonferansen som fraksjonsmakeri. Men etter kvart vart dei sjølve med som deltakarar.
19:45Konferansen var viktig: Eks norsk andel av utbygginga i Nordsjøen, planlegging av kampanjerNordsjøen
20:35Konferansane gjekk på omgang - ofte litt langt frå byane. Vi havna på Skjergardsheimen på Flekkeøy. Der var aslkoholforbud. Då vi rydda var det masse flasker att på roma . vi la alle under sengatil forbundsformannen
22_30Mange godeinnleiarar. Ebba Wergelanedom arbeidsmiljø - det var arrangørkluibben som inviterte innleiarar. Alle som blei inviterte kom.
23:45Tre eller fire deltok frå kvar klubb. Klubbstyret innstilte og klubbmøtet bestemte kven som skulle reise, Normalt var det klubbformannen og ein "på opplæring"
25:45Det blei eit veldig viktignettvekr i det faglegearbeidet
26:20Aksjonen "Ja til arbeid" var resultat av konferansen. Vi organiserete ein "stafett" som besøkte alle verkstadanee. I kristiansand hadde vi møte på Torget. Folk frå Stavanger og Egersund kom og var med. Vi besøkte alle dei nedlagte verfrta på vegen til Oslo - endte opp framfor Stortinget.Nordsjøen
27:45Ein parallell konferanse var Oslofjordkonferansen - vi var med i begge
28_20"Stafetten" kom fram samtidig med at LOkongressen starta. Vi delte oss i to - ei gruppe drog til kongressen. den andre på Tinget.
Vi hadde krav i stafettpinnen. Ivan Høgeli og Atle Tranøy (Stord) åpna dei opp på kontoret til Stortingspresidenten. Poenget var å få publisitet,
29:20Etterpå gjekk vi på Aker Brygge. Ivan og Marit Nybakk talte. Vi avslutta med å hive ein krans i den gamle dokka.
30;20Nedlegginga av Aker var tema på ein av Vestlandskonferansane. Der var et veldig engqasjement. Anstein Hølmebakk og Ove Larsen var med rå AkerAnstein_Hølmebakk, Ove_Larsen
31_10På Landsmøtet i 1978 sa Ove Larsen at folk på Aker var sinna på Torbjørn BerntsenTorbjørn_Berntsen,
331:20På slutten av 70-talet bestemte vi å lage ein større og breiare konferanse. Sørlandskonferansen. Post, tele. bryggeri - det var veldig suksess. Han skulle rullere - året etter skulle han vere i Trondheim. Og der har han vore sidan.Trondheimskonferansen
33:40Den fyrste var i KrSand. Torstein Dale og ein svensk forelesar. Flott kulturprogram på Festninga - Ein komikar presenterte seg som utsending frå LOTorstein_Dale
36:00Vi klarte ikkje å stoppe utviklinga- Men vi klarte å bremse-Nordsjøen
36:30Utviklinga snudde frå hovudsak positivt til hovudsak negativt - på starten på 1980talet gjekk klubbane si oppgåve frå å kjemper for å skape nytt til å slåst for å behalda det vi hadde.Vendepunkt
37:40Bankane - 1986. i samband med lockouten. streikebidraga var veldig små. Vi gjekk til banken og lånte for å betale ut ekstra streikebidrag.Bank
39:00Vi lærte noko av det. Då Westamarin gjekk konk var der ikkje penger til løn, Då fekk vi banken til å kome ned ein søndag ettermiddag. Alle som hadde bruk for forskot kunne kome å hente penger medan vi venta på lønsgarantifondet
40:30Når rentane endra seg fekk vi alltid beskjed med det same om at lånerenta gjekk opp og innskotsrenta ned, Når det gjekk andre vegen. tok det lang tid. Det ergra oss-
Vi sendte likelydande brev tilbake - "situasjonen gjorde det nødvendig"
42:20Vi fekk det same i innskotsrente som var den vanlege lånerenta
43:05Om viktigheten av interne avtalane. Da KMV gjekk konk. kunne Westamarin plukke folk som de ville - gamle veteranar måtte begynne med prøvetid. Det blei ein intern avtale at folk hadde med seg ansienniteten. Dermed fekk dei seks månaders oppseiingstid då Westamarin også gjekk konkurs. Interne avtalar er viktigeKMV, Kristiansand_mekaniske_Verksted, konkurs, Westamarin
43:25Ivan: Vi fekk ein treskiftsavtale - Årsaka var at vi jobba skift i ein uisolert hall. Skifttillegget var elendig. Vi laga forslag og leverte til Klubben.lokal_forhandling
Magne: Arbeidsmiljøloven var komen med nye begrensingar mot nattarbeid. Vi hevda at det måtte gjelde nattskift og. Vi hevda at dei fleste skiftperiodane var kortvarige . Vi foreslå eit skifttillegg på det firedobbelte av tariffoppgjøret sitt skifttillegg.
49:35Pga laurdagsfri var fredagane blitt like heilage som laurdagane - vi avslutta skiftet på fredagskvelden kl 19:30
50:30Avtalen var heilt rå. Ingen hadde noko i nærheten. Den avtalen brukte vi og på Westamarin
21:10Birger Strømsvåg var personalsjef - Ivan: Når Magne forhandlar - når det er heilt umogleg å finne ei løysing - så kjem Magne og seier ;Då får vi gere det slik....Birger_Strømsvåg
53_20Vi tok knekken på Strømsvåg ganske tidleg. Han likte å utsetja. Vi krevde møte med styret. Styreformannen ville forhandle fyrst og spise etterpå. "Nei - heller motsatt. for ellers er det ikkje sikkert vi får med oss noko som helst" - etter det gjekk det betrelokal_forhandling
56:15Vi hadde tre jenter i kantina. Dei organiserte seg hos oss- vi kravde at dei skulle få løn som spesialarbeidarar i Jern og Metalltariffen
57:00Kampmidler - vi brukte sjeldan andre midler enn overtidsnekt.
Men det hendte at heile arbeidsstokken sat på trappa på administrasjonskontoret og venta på resultatet -
58_00Slikt ville jo aldri noko klubbstyre foreslå. Det kom alltid som benkeforslag ....
Arbeidstidforkortinga - vi sat i timevis og forhandla. Skytøen sa at vi måttegi oss. Eg foreslo at vi skulle arbeide laurdagane. Skytøen trua meg med juling. Vi ville jo ha mista alle folk - vi fekk det som vi villeLars_Skytøen
01:02:15Ivan og Magne var i departementet, saman med Gunnar Halvorsen og Jan Ivar Nålsund. Vi skulle ha møte med statssekretæren som var Stein Reegård. Nålsund heldt kjeft heile møtet. Det viste seg at han skulle utnevnasttil ny statssekretær same dagGunnar_Halvorsen, Jon_Ivar_Nålsund
04:02I tvisten med Bygnings blei vi innkalt til LO. Arbeidsgi\verforeninga frå Bygnings - og ei halv flylast frå Oslo. Vi meinte det var eit unødvendig møte. Hetland var leiar for møtet, Magne trua med å politlianmelde Bygnings for ulovleg utleige. Klokka fem på to reiste han seg og gjekk. Etter kvart gjekk direktøren og den eine etter den andrelokal_forhandling
Mange protokollforslag. Vi avviste alle. til sist var vi enige om at Det sto"Klubben hadde ikkje gjort noko gale - men dei måtte aldri gjere det meir"
09:30Vi sat i forhandlingar i fyrste etasje. Møtet drog ut - Magne køyrde med kameraten. Han fekk sjå kameraten på veg til bilen. Han opna vinduet og hoppa ut -
11:00Måtte jo heim med Ivar!
11:20Arbeidsmiljøet var viktig. Klor kautsjukmaling blei brukt i Nordsjøen. Men når du brann på den malinga. blei det utløyst saltsyre, Eit anna forhold var nikkelfare i syrefaste tankar - vi visste at nikkel kunne framkalle kreftArbeidsmiljø
13:20Vi skulle lage syrefaste tankar . folk skulle berre arbeide halv dag.
Vi hadde avtale med Falconbridge (Ivar Trondsen) om å analysere personbårne målingar --
16:20Det var medan Ivan var hovudverneombod mellom 82 og 86
17:40Ulukke i Haugesund etter lekkasje i oksygenflaskeArbeidsmiljø
18:30Etter kvart fekk vi ei stor mappe med interne regler
19:00Alle reparasjonsbåtar blei sjekka for gass. Slik var det overalt dei åra.
20:00Tidlegare stengde dei berre brennaren og gjekk heim. Men så mange gonger gløymde dei det - det blei rutine at det skulle stengast og koplast frå på land- Også Pollo-ulukka blei det laga masse reglararbeidsulykke, Pollo,
22;00Pollo-ulukka. Går ikkje ei gong at eg høyrer ein sjuebil utan at eg tenkjer på Pollo, Det var slik i fleire timar. Det tok lang tid å finne alle og å få dei opp. Dei minnene sit i meg
23_33Magne var nede i maskinromet då det skjedde- Det gjekk greit fyrst. Reaksjonen kom seinare - for meg og når eg høyrer sjukebilar. Tolv døydde, 10 frå KMV. Mange fekk psykiske og fysiske langtidsskader.
25_10Magne forklarar kva som hende - CO2anlegget i maskinromet blei utløyst - det blei som eit snøver - me måtte gjennom eit kontrollrom for å kome ut.
27:10Då vi kom ut sa folk at det berre var CO2 og at det ikkje var farleg. men eg sprang og ringte og sa at dei måtte sende sjukebilar og brannvesenet med røykdkkarutstyr
28:20Ein mann berga seg med luftslange til slipeskive - han låg heilt nederst
29;10Ein annan hadde vore ute for akkurat same ulukka i Tyskland likeetter krigen. Likevel var det ikkje reglar som saat slike anlegg måtte koplast frå. Rederiane ville ikkje at vi skulle blende
30:10Verkstaden laga fond til dei etterlatte - mange samla inn. Fondet blei ganske stort . Nå er det 50 år sidan. 5. november 1970
31:20Hugsar ein brann . der kunne og ha gått femten tjue mannArbeidsulykke
33:10Hugsar ei fallulukke
34_20Løysemidler - stort problem - men rart, for nokre av dei som var mest eksponert fekk ikkje noko ménArbeidsmiljø
36_40KMV var mest overvåka under den kalde krigen. Arbeiderpartiet og LO var aktive i ette. En tillitsvalgt på KMV blei ansatt i LO. Då han blei pensjonist, fortalde han i intervju med Fædrelandsvennen at dei tillitsvalde på KMV var objekt nr 1.Overvåking
Ivan hugsar ein konferanse på Revsnes Hotell i Byglandsfjord. Da konferansen var slutt kom vedkommande frå LOkontoret - eins ærend til Revsnes for å snakke med Ivan og Jan Arvid Dal. Dette var på 80-tallet!
40.20I 1978 var 1.maiarrangementet delt mange folk på venstresida laga sitt eite opplegg av di Samorgarrangementet var eit partiarrangement. Eg var hovudtaler- trur overvakinga starta då.1._mai
Ivan fekk telefon i 1979 - kona reagerte på klikking i telefonen. Eg blir heilt matt -overvåking
43_00Magne ba om å få sjå mappa si. Fekk svar om at eg hadde ei mappe. men at den vmappa var untatt for innsyn.
44:10Då LOsekretæren var på KMV var han ein av dei ivrigaste AP-folka når det var valkamp i klubben, Han blei kalla for "lukekila"
01:45:07slutt

Del 3 - Opptak 20. mai 2020:

Logg3-MagneJaktevik&IvanHøgeli-20-05-2020
Intervjuar: Bjørn Enes Loggar: Bjørn Enes
Arkivnøkkel:  IND020 og IND021
https://vimeo.com/428434901Utskrift
Tidskode:Stikkord om innhaldetEmneord
00:00Østersjøuka - vi brukte å velje ein mann og sende. Vi hadde utbytte av det - når det gjaldt verneutstyr og teknologi.Østersjøuka, Ostseewoche
01:10Vi hadde ein sovjetisk båt til reparasjon. Ein maskinist gjekk ut på ein kranbane- skipperen fekk sjå det. Det blei tatt veldighardt av skipperen ombordArtikkel
02:20Det var ein periode snakk om å bygge skrog i Romania. Ein ingeniør var nede for å sjå . Han var veldig imponert over effektivitet og nivå
03:40Østersjøuka -Intervjuaren fortel at Falconbridge valde deltakar på årsmøtet
05;00Det var ein arbeiderkonferanse, Deltakarane var rundt på bedrifter. Mykje var bra . dei hadde kantine slik at folk slapp å lage middag heime. Gode barnehagar. Kultur på arbeidsplassen.
07:00Ivan jobba på verft i Tyrkia. Der var også mat for alle som arbeidde på verftet . som i ei militær kantine, Her er det kontroversielt å foreslå frukt til ungane på skulen
08;14Produktivitet: Bedriftsstyrene . der er folk opptatt av økonomi- Men dei er etter Ivans erfaring lite opptatt av det som skapar økonomi . produktivitet det er rartproduktivitet
Reparasjonsbåtar - tente vi var det veldig bra - tapte vi var det klaging. Men vi kunne ha tent mykje meir med god planlegging og produktivitet, Men det var vanskeleg å diskutere - då hadde dei piggane ute
10;35Vi tente alltid på reparasjonsbåtar. Der var det vanskeleg å få til ein diskusjon om produktivitet. Folk kunne gå i timevis å vente på krana, Vi ville ha ein kran-dirigent.
12:56Ofte på nybygg blei det skrive kontrakt på to båtar. Normalt kunne du bygge nr 2 med 25% mindre timar. Men eit slikt system fekk vi aldri til å fungere, Til sist ba vi folk om å samle eksempel på gjentatte feil på båt nr 2.
15;20Men sidan prosjektleiar ikkje hadde tid til å diskutere det, tok vi det opp på styremøte- Men ingenting skjedde etter det heller.
16;40Magne: Nybygg; Komponentane blei brent inne i hallen og lagt på ein tilfeldig plass. Veldig ofte var det ikkje råd å finne dei når dei skulle brukast. Men det var umogleg å få noko system på det - men på Westamarin fekk eg gjennom at ein mann skulle halde oversyn på dette,
,Magne; Folk tenkte ofte ikkje på timar som pengar. Vi hadde verktøybur på lageret. Så blei det bestemt at buret skulle låsast pga svinn Men dermed måtte dei gå og leite opp vaktmannen for å låse opp. Vi ba om tal på kor mykje som var stole, Det var 10.000 kroner - vi sa det går mykje meir enn det pga den auka tidsbruk
22:20Gabba - nestleiaren i klubben i mange år - ba om retrettjobb på lageret; "Ansett meg for eg har alt!" sa han.
Han fekk ikkje lagerjobben. Men han fekk laga reol til røyrmottak
24:05Men der var ein del smøys. Ein gong kjøpte dei dobbelt så mykje kobber som båten skulle hasmøys
25;20Magne; Reparasjonsbåt - reparasjon i fryseromet. Det blei tømt for mat
26;50Torbjørn Berntsen skreiv om akkordar på Akerakkord
28;20Avtaleakkordar - mange vågde ikkje ta slike akkordar,
29:30Magne; Dette med bønder - eg hugsar berre to arbeidarar som også hadde gard, (interessant ulikskap mellom Kmv og Falconbridgearbeiderklasse
31:10Eg hadde ein kjenning som jobba på Falconbridge, Då han skulle gå av. leigde han Strandpromenaden til avskjedsfest, Eg blei sittande og snakke - eg kjende ikkje att miljøet. Alle dreiv med noko på sia. Der var og andre haldningar til forskjeller i løn - veldig ulikt miljø
33;30Historie om mann som skulle køyre truck på Falconbridge
34:40Historie frå Lumber - tremassetromler skulle reingjerast. Ny mann gjekk inn då dei køyrde trommelen
36;30Ivan om LO: Samanlikna formålsprargrafane til ulike fagorganisasjonar. Berre LO har utvikling av velferdsstaten med i formålet, Tradisjonen er og at velferdskrav skal allmenngjerast. til slutt blir dei vedtatt som lov i Stortinget.LO
40:00Fellesforbundet - Begge var mot samanslåinga. Ulike kulturar mellom Jern og metall og Bygnings.
41:31Slutt




Ċ
Bjørn Enes,
19. nov. 2020, 01:32
Ċ
Bjørn Enes,
19. nov. 2020, 01:32
Ċ
Bjørn Enes,
19. nov. 2020, 01:32
Comments