Industri


I perioden oktober 2015 - februar 2016 gjennomførte  Memoar, Norsk etnologisk gransking, fagforbundet Industri Energi og Nikkelverkets Arbeiderforening forprosjektet "Vendepunkt 1975". Forprosjektet forsøkte ut samarbeid med lokal fagforeining om å gjere opptak av munnlege forteljingar om endringar i industrien i åra rundt 1975, det året då hundre år nesten samanhengande vekst i industrisysselsetjinga brått snudde til nedgang. Meininga var å førebu eit større hovudprosjekt for å samle munnleg kjeldemateriale om endringane i norsk industri og samfunnsliv. Forprosjektet vart avrunda med eit ope "minnemøte"  i Kristiansand 25. Februar 2016. 
(Industriprosjektet har ein eigen prosjektweb med prosjektskildring, meldingar til involverte etc. 
Den er open for innsyn for alle interesserte. Adressa er Http://Vendepunkt1975.Memoar.org)

Munnlege kjelder: 

https://sites.google.com/a/memoar.org/memoar/tema/arbeidsminner/SluttrapportFramside.jpg
Prosjektet (prosjektskildringa kan lesast her) har laga 10 minneopptak med personar som var aktive på Nikkelverket i endringsåra ca 1965 - 1995. Kvart intervju er omlag ein time langt. Etter opptak er dei dokumenterte i den forstand at dei er utstyrt med "mellomtitlar" og ei emneordliste som gjer det enklare å bruke opptaka som kjeldemateriale. Etter kvart som dei har blitt ferdige, har dei blitt lasta opp til internett med passord. Det er så forteljaren som avgjer om passordet kan fjernast. 

Sluttrapport for forprosjektet vert avlevert 1. mars 2016. Deretter vert alt materiale avlevert til Norsk etnologisk gransking, Arbeiderbevegelsens arkiv, Statsarkivet i Kristiansand, Norsk Folkeminnesamling og Nasjonalbiblioteket. Fram til ein eller fleire av desse har stadfesta mottak og at materialet er tilgjengeleg der, vil Memoar bevare ein kopi.  Prosjekthistoria kan lesast på prosjektweb'en

Opptak frå avsluttingsmøtet vert publisert tidleg i mars 2016

Desse opptaka er publiserte: 
(Kvar forteljar har ei underside med emneord og litt tekst. Der det er passord må innsyn avtalast med forteljaren)

Nytt industriprosjekt

https://docs.google.com/a/enes.no/viewer?a=v&pid=sites&srcid=ZW5lcy5ub3xtZW1vYXJ8Z3g6NWQwZjNhMDc2ODk1OGJhNQ
Memoar og Norsk Industriarbeidermuseum på Rjukan er i samtalar om ei ny innsamling av munnleg historie i Telemark.  

Memoar har lagt fram eit prosjektforslag som kan hentast opp frå Dokumentarkivet

Me kjem attende med meir informasjon når/viss samtalane fører til at det vert utvikla ein prosjektsøknad. 











Robert Alsaker

lagt inn 14. feb. 2016, 22:03 av Bjørn Enes   [ oppdatert 24. okt. 2016, 13:23 av Leiar Memoar ]

Robert Alsaker kom frå elektronikkverksemda NERA i Bergen til jobb som rasjonaliseringsingeniør på Falconbridge i juli 1964. 

Han begynte med metodestudier i vedlikehaldsavdelingane (MTM-systemet). Året etter kjøpte fabrikken det amerikanske UMS-systemet (Universal Maintenance System), som i hovudsak gjekk ut på å studere arbeidsoperasjonar, måle naudsynt tid og rekne ut grunnlag for arbeidsakkordar. UMS-organisasjonen vaks til 20, i tillegg valde fagforeininga eit tilsvarande tal UMS-tillitsmenn.  

Men der var motstand mot systemet frå Arbeidarforeningen, og mange mellomleiarar meinte at det var tungvint og fordyrande.

I 1969 kom den fyrste administrative datamaskinen. Den vart brukt meir og meir, og frå 1972 tok for alvor nedbygginga av UMS-staben til.

Den fyrste datamaskinen i produksjonen - "Nikkeline" - vart starta to år tidlegare. Begge maskinane var tidlege i datahistoria, men der var lite eller ingen kontakt mellom miljøa eller kulturane rundt dei: "Nikkeline" var drift, IBM 360 var administrasjon. Begge stader fylgde store endringar i organisasering. For eksempel vart det tydeleg at skilet mellom månadsløn til funksjonærar og timeløn til arbeidarar var fordyrande på grunn av doble og tredoble kontrollrutinar som ikkje lenger var naudsynte. Skilet vart avskaffa for å rasjonalisere, men det tok tid - mellom anna av di Arbeidarforeininga var skeptisk.

Organisasjonsendringane har helde fram. Han spissformulerer at formenn ikkje lenger trengst, og at ingeniørar ikkje trengst trengst i produksjonen lenger - dyktige fagarbeidarar er nok, og høgare teknisk kompetanse bør øyremerkast forsking og utvikling. Teknologi, miljøfokus og kompetanseheving har vore drivarar i utviklinga, men tvers gjennom endringane har kjerna vore den same: Eit framifrå samarbeid om å produsere.

"Industridød" er eit like meiningslaust uttrykk som "det papirlause samfunn".

Direkte adresse til denne nettsida er http://Robert.Alsaker.memoar.no/


Robert Alsaker:




Stikkord i opptaket:

1964 - Rasjonaliseringsingeniør

Metodestudier (MTM)

UMSmetoden 1965

Tidsstudier

1969 - motstand mot UMS

Akkordarbeid

UMS-akkordar

UMS-observatørar

UMS-tillitsvalgte

Eksempel motoroverhaling

"Gøys" på SO2-anlegget

Kloralarm i Elektrolysen

Slutten på UMS

Motstand mot akkord

Byråkrati

Nedbygging av UMS-staben

Datamaskinar

IBM 360



Programutvikling

Programfeil

"Hullkortavdelingen"

RPG-programmet

"Nikkeline" - 1967

Tidleg datahistorie

To datakulturar

Elektronikken - 1959

Militær teknologi

Systemtenking

Ny organisering

Eksempel: Timeregistering

Dobbeltkontroll

To lønssystem

Fast løn for alle

Avviksrapportering

Kulturendring

Arbeidar - funksjonær

Skepsis mot likt lønssystem



Skepsis mot pensjon

Avvikling av hierarki

Datamaskinane

Kreftsaken

Prosessomlegginga

"Vekk frå pyrometallurgien"

Fordelane med KLprosessen

Den nye organisasjonen

Krisa i 1982

Tradisjonar i Personalavdelinga

Nedbemanning

Pyramidekutting

Kompetanseheving

Kutting frå toppen

Formennene

Ingeniørane

Fagarbeidarane

Samarbeidstradisjonane



Olav Erik Sørensen

lagt inn 6. feb. 2016, 04:11 av Bjørn Enes   [ oppdatert 2. mar. 2017, 01:37 av Leiar Memoar ]

Olav Erik Sørensen fekk dimme før tida av di han hadde fått jobb på Falconbridge i juni 1972. Der blei han verande arbeidslivet ut. Han vart skiftarbeidar - alltid på B-skiftet - på våtsida, og var frå fyrste dag involvert i utviklinga av det som skulle bli den nye klorluteprosessen. Då KLanlegget sto ferdig like før jul i 1974, var var han mellom dei fyrste skiftfolka som tok til å arbeide der. KL-prosessen starta som eit lite sidespor til hovudprosessen. Gjennom eit samanhgengande, intenst utviklingsarbeid dei neste 12 - 15 åra, tok den nye prosessen over meir og meir av sirkulasjonen, og i siste halparten av 1980-åra var den gamle Hybinetteprosessen historie.

I dette opptaket, som vart gjort heime hos han den 4/12 2015, fortel han både om den industrielle revolusjonen han var med på i produksjonen - og "etterpelet" som han opplevde i dei administrative avdelingane då han gjekk over til å arbeide på hovudlageret frå 1996.

Kort fortald, handlar Sørensen si forteljing om korleis dei gamle skilelinene - mellom tørrside og våtside, drift og vedlikehald, administrasjon og produksjon - forsvann, korleis operatørrolla endra seg og "blanda seg inn" i nær sagt alle tilgrensande arbeidsområder: Vedlikehaldsfolka sine, formenne sine, ingeniørane sine - og ikkje minst administrasjonen sine.

Han konkluderer med at det bestemt har vore ein revolusjon. I 1974 produserte Nikkelverket omlag 25.000 tonn nikkel til standard kvalitet med 1.600 mann. I dag produserer 550 mann omlag 100.000 tonn høgkvalitets nikkel. Den viktigaste forklaringa er at dei gamle skilelinene - hierarkiet - vart borte og at alle vart involverte i utviklingsarbeidet.

Direkte adresse til denne sida er http://Olav.Erik.sørensen.memoar.no/ 

Intervjuar er Bjørn Enes


Olav Erik Sørensen:



Stikkord i forteljinga:  (Sjå peikarar til stikkorda her)

01:17:00 1972: Sommarjobb etter marinen

Fyrste nattskift
02:30:00 Klarefilteret

Jernfilteret

Tørkebeltet

Vaggekøyringa

Pressetømmar

Cementasjonen

Filterfortykkarane

Karbonatfellinga

Forsøksanlegget

Kloranlegget
03:10:00 Koboltraffineriet «Du har femti øre meir...
04:10:00 Starten på KLanlegget
05:00:00 Cementasjonen
06:20:00 Skilet tørrside / våtside
07:24:00 Kopparfilter
08:14:00 Kvar mann sin post
09:35:00 Hovudsirkulasjonen
10:10:00 Kaffien på B-skiftet
11:40:00 "Målingar" i Hybinetteprosessen
12:40:00 "Reguleringar" i Hybinetteprosessen
13:13:00 "Alarmar" i Hybinetteprosessen
15:20:00 Klor (Cl2)
16:14:00 «Rommet var grønt»
18:40:00 Fyrste møtet med klor
20:44:00 Tobakk og klor...
22:08:00 Ingen visste kva Klorluting var
23:16:00Tre mann på Klanlegget
24:10:00Ingeniørrunden
25:23:00Gamal og ny prosess
27:04:00 Ny kultur
27:50:00 Alle avhengige av alle
29:43:00 Skjegg og gassmaske
20:44:00 Skilet drift / vedlikehald
32:10:00 Driftsjournalen
33:00:00 Før: Streng arbeidsdeling
35:25:00 Dei fyrste KL-folka
37:10:00 Andre arbeidsomårde
38:44:00 Handball og arbeidslyst
39:26:00 Ingeniørane sitt arbeidsområde
41:25:00 Ny operatørrolle
43:07:00 Jobbrotasjon
44:12:00 Fagopplæring
45:08:00 "Gamle kunster"
46:22:00 Støvlar og gamalt hierarki
48:32:00 Bemanningsforhandlingar
50:00:00 Ombygging under full drift
51:25:00 Ombygging fullført ca 1986
52:20:00 Elektrolysekjellarane – og «kjellerrottane»
54:08:00 Anodespylarane
55:06:00 1975: Ingen snakka om reduksjon
56:00:00 Før: Alle fekk jobb
56:58:00 Formennene var urolege
57:50:00 Innkøyringsproblem
1 time
00:20:00 Sodasiloane
01:30:00 Datamaskinen – Nor10



03:09:00 Blink i lyset
04:39:00 Nord-100
05:30:00 "Krig" og nødstopp
07:23:00 Analog styring til 1980
08:20:00 KL var bygd for datastyring
09:55:00 Stolte mest på handmålingar
11:40:00 «Karbonadefellinga» og automatvask av pHmeter
13:50:00 RUP -prosjektet
14:35:00 Forslag nedanfrå
15:40:00 Ny ingeniørrolle
16:19:00 Mange små endringar
17:11:00 Reparasjonar under drift
17:51:00 Titan
18:32:00 Avviksmeldingar
20:00:00 Sikkerheitsfokus
21:30:00 Gått for langt?
22:42:00 Eksempel: Tresko
24:20:00 Hovudlageret
25:38:00 1996: Sjølvbetening
26:38:00 Driftsfolk på lageret
27:28:00 Nytt datasystem
29:14:00 Sjølvbetening også på leverandørsida
29:55:00 Omorganisering – frå adm. Til drift
31:05:00 gamal og ny tankegang
32:00:00 Frivarer
33:34:00 Malarkostane
35:29:00 Skillet adm. / drift
37:26:00 Hierarkiet
39:10:00 Oppsummering
40:00:00 Ein industriell revolusjon
41:00:00 Norsk og kanadisk arbeidskultur
42:54:00 slutt

Øyvind Hushovd

lagt inn 12. jan. 2016, 08:32 av Bjørn Enes   [ oppdatert 24. okt. 2016, 09:58 av Leiar Memoar ]

Øyvind Hushovd kom rett frå Handelshøgskolen til rekneskapsavdelinga på Falconbridge i 1974. Han teiknar eit ganske dramatisk bilete av industrien sin situasjon på 1970-talet: Inflasjon, auka lønskostnader og kraftpris gjekk hardt ut over konkurransekrafta - noko måtte gjerast. Men då krisa slo til for alvor i 1982, var planane klare på Falconbridge. Ny teknologi gjorde det mogleg å redusere kostnadane med lågare bemanning og meir effektiv prosess. Føresetnaden var å dyrke fram ein flatare organisasjon der alle vart involvert - mellom anna i budsjettarbeidet. Hushovd meiner at resultatet vart vellukka: Norsk industrikompetanse er ein viktig del av forklaringa på det norske oljeeventyret.

Direkte adresse til denne sida er http://Oyvind.Hushovd.memoar.no/

Intervjuet var gjort i svært dårleg lys i Kristiansand den 4/12 2015. Intervjuar var Bjørn Enes. Han seier seg lei for at biletkvaliteten.





Øyvind Hushovd:






Stikkord frå intervjuet:

Ferdig økonom i 1974

Sommarjobbar i industri

Rekneskapsavdelinga 1974

Analyse av metallvolum

Prosessomlegging

Årsak 1 - Kreftsaken

Årsak 2 - billigare

Konkurransekraft

Inflasjon

Lønsnivå

Kraftpris

Budsjett

Teknologiutvikling

Mattelutingsanlegget (1967)

Gamle Rost

Strid om omlegginga?


Ny arbeidsorganisasjon?

Nr. 1.647 på lønningslista

Plan: Spare 300 - 350 mann

Flatare organisering

Kompetansekultur

"...det låg i tida..."

Tidleg i generell utvikling?

Vellukka omstilling

Vendepunkt?

Krisa i 1982

Metallbørsen (LME)

Redusert produsentmakt

Russisk nikkel

USA avvikla strategiske lager

Låge prisar 1981 - 1987

"Kanten av stupet"

Ein stor fordel -



- Strategisk plan var klar

Presidentskiftet

Redningsoperasjon

Bemanningsreduksjon 1982

Riving av gamle anlegg

Økonomikurs

Budsjettmodell

Økonomistyring

Alle med i budsjettarbeid

Bonusavtale

Vidlikehald og drift vart eitt

Kostnadane var drivaren

Inflasjonen

Kraftprisane

Olja berga Noreg

Datarevolusjonen

Industrien gjorde olja mogleg


Erling Stensholt

lagt inn 4. jan. 2016, 05:40 av Bjørn Enes   [ oppdatert 24. okt. 2016, 09:19 av Leiar Memoar ]

Dette opptaket vart gjort heime hos Erling Olav Stensholt i Kristiansand den 3.desember 2015. Han fortel at han kom til Falconbridge som nyutdanna sivilingeniør i 1964, for å arbeide med eit SINTEF-prosjekt på dei gamle rostovnane. Eit drygt år seinare vart han tilsett direkte på Falconbridge, og med unntak av ein periode i Zambia (1968-71) og ein i Kanada (1971 -73) var han med i leiinga av den teknologiske utviklinga på Nikkelverket heilt til han gjekk ut av styret i 2005. Han var teknisk direktør frå 1978-1990, viseadministrerande direktør frå 1990 og adm. dir. frå 1995-2000.

I samtalen trekk han fram tre faktorar for å forklare dei store endringane på verket:

  • Behovet for endring vart akseptert,

  • Teknologiane var tilgjengelege - her trekk han fram prosessteknologi, datateknologi og materialteknologi, og

  • Hierarkiet vart avvikla: Den nye industrielle organisasjonen involverer alle medarbeidarar - alle må ha kunnskap og handlefrihet.

(Intervjuar er Bjørn Enes. Han gjorde ein tabbe under opptaket - hår frå ei vindhette på mikrofonen forstyrrar biletet. Memoar beklagar dette sterkt.) 

Direkte adresse til denne sida er http://Erling.Stensholt.memoar.no/ 


Erlin Olav Stensholt:



Stikkord i intervjuet:

NTH 1956 - 1961

Oppvekst i Lardal, Vestfold

SINTEF-prosjekt 1961 - 1964

Utvikling av klorluteprosessen

Kjent teknologi

Prosessstyring

Data i prosessstyring

Materialteknologi

Nikkelmatte

Forureiningar i produktet

Bruk av nikkel

Endringsmotstand?

Bemanningsreduksjon

Nytt jobbinnhald


Krisa i 1982-83

Energibruk halvert

Teknologiske sprang

Endringsfaktorane

Helsefarane

Miljøomsyn

Rosteprosessen

Kolsdalspipa

Utslepp - tungmetall

Utslepp - organiske stoff

Miljøpress

SFT - Statens forureiningstilsyn

Omstillingane frå 1975

Skadelege arbeidsplassar

Strippemaskinen


FOU-avdelinga

Oppfinnarar

Prosedyrebyråkrati?

ISO-normene

Trekke med alle

Hierarkisk tradisjon

Ny organisering

Zambia 1968 - 1971

Kva var det som hende?

Behov for endring

Teknologi

Organisasjon

Miljøkrav

maskina kan produsere....

....folk er det alltid bruk for.


Torleif Odland

lagt inn 26. nov. 2015, 22:25 av Bjørn Enes   [ oppdatert 24. okt. 2016, 13:29 av Leiar Memoar ]

Torleif Odland hadde sin fyrste arbeidsdag i Smeltehytta på Falconbridge i 1972. 

Dei elleve neste åra var han innom så godt som alle driftsjobbane i hytta: Forherden, tappinga, anodebrekkinga, satsinga, stampinga, toppanlegget, kalsineringsovnen, slamrosten, slamrensen, sjølve køyringa av trearen og firaren og reduksjonsovenen ("Sputniken"). 

Han var med på siste tapping på firaren i 1977. Seinare flytta han over på våtsida, nærare bestemt på Klorluteanlegget der han var fram til pensjonsalder. Det har vore 38 år med evige endringar, seier han. Men det har blitt ein betre fabrikk, både helsemessig og når det gjeld innhaldet i arbeidet. Så - aldri så gale at det ikkje er godt for noko. 

Intervjuar er Børn Enes. Opptaket vart gjort heime hos han, 4/11 2015.

Direkte adresse til denne sida er http://Torleif.Odland.memoar.no/



Torleif Odland:



Mellomtitlar i forteljinga;


Sørlandskulturen

Fyrste arbeidsdag

Smelteovn 3

Stampedørken

Tappedørken

"Kongane" på Ovn 4

Innvandring

Lauskar i Hytta

Gamle Rost

Søderbergelektrodar

Mantlane

Ovnshvelvet

Forherden

Satsedørken

Utbrot

Instrumentering - Ovn 4

"Havørna"

Tappedørken

Foreiningskontoret

Tettekanon

Opning av omnen

Slaggtapping

Metalltapping



Forherden

Anodeformene / vognsettet

Anodane

Anodebrekkinga

Bemanning

Tidleg jobbrotasjon

Lønssystemet

Jernanodar

Prosesskjennskap

"Smelteovnskongane"

Toppanlegget

Cu-lutinga

Kalsineringsovnen

Reduksjonsovnen

"Peersensuppa"

Redusert matte

Brann på reduksjonsovnen

"Sputniken"

Vinterproblem

Instrumentering på red.ovn

Sikkerheitskontroll

Frost

Overtrykk - red.ovn



Røykeforbod på red.ovn

Straumstans på red.ovn

Miljøet

Andre skiftlag

C-skiftet

38 år på B-skiftet

Endringane frå 1975

1982: Brannen på MLanlegget

Siste tapping på Ovn 4

Slamrosten

Endringsuvilje

Gamal og ny prosess

Gamle dagar i fagforeininga

Krisa i 1982

Ansiennitetsprinsippet

Ryktene

"Den gule foreininga"

Klorluteanlegget

Autoklavane

Ni-karbonaten

Miljø

Gamal og ny bedrift

Kreftfaren  

Wiggo Svendsen

lagt inn 16. nov. 2015, 02:55 av Bjørn Enes   [ oppdatert 24. okt. 2016, 13:41 av Leiar Memoar ]

Wiggo Svendsen begynte som sivilingeniør i Koboltraffineriet på Nikkelverket i 1980. Før det hadde han mellom anna arbeidd i ei lita familieverksemd som produserte stigar. Kulturskilnaden til det store, toppstyrte og lagdelte nikkelverket var slåande, fortel han. Alt i 1981 vart han leiar for eit stort endringsprosjekt ("Resultatutviklingsprosjektet"). Det tok i starten til med å endre haldningar i leiinga. Etter kvart vart fokus utvida til å endre heile oarganisasjonen. Mellom anna vart alle tilsette inviterte til todagars seminar på Buestad - ein eigedom som tidlegare berre vart nytta til representasjon. Wiggo hadde også nær kontakt med "cowboyen" Bill James - den konsernpresidenten som vart sett inn for å redde Falconbridge då heile konsenet sto på kanten av stupet i starten av 1980-åra.   

Opptaket vart gjort i biblioteket på Hotell Norge i Lillesand den 4. november 2015. Intervjuar var Bjørn Enes 

Direkte adresse til denne nettsida er http://Wiggo.Svendsen.memoar.no/




Wiggo Svendsen


Mellomtitlar i opptaket:

Krisa 1981

Presidentskifte

Permittering

Bemanningskutt

Produktivitet

Endringsprosjekt

Nye tider

Overproduksjon

Mistillit

Informasjon

Toppstyring

"Dei" og "vi"

Arbeidskultur

Tidsstudier

Kulturforskjell








Leiarutvikling

Diskusjonar

Hierarki

Fagforeininga

Kompetanse

Ny lov om fagopplæring

Elektrolysen

Teknologi

Miljøkrav

Teknologar og økonomar

Flytting til Kanada

Nikkelprisane

Organisasjonsutvikling

Seminar på Buestad

Seminar - informasjon





Seminar - gruppeoppgåver

Seminar - endringsforslag

Lov til å ta feil

Oppfinnarane

Strippemaskinen

Det kreative mennesket '

Byråkratisering?

Profesjonalisering av FOU

Prosedyreverk

Konsern / bedrift

Presidenten

Konsulenten

Konsernkulturen

Bill og Bendik



Bjørg Bakken

lagt inn 6. nov. 2015, 00:26 av Bjørn Enes   [ oppdatert 24. okt. 2016, 09:14 av Leiar Memoar ]

Bjørg Bakken arbeidde i skoforretning i Markensgate då Falconbridge søkte etter kvinner i 1974. Det året var der omlag 1600 tilsette på verket, og Falconbridge hadde store problem med å få tak i nok folk. Ho begynte i Elektrolysen, der ho assisterte under testkøyring med den nye KLA-prosessen i Nikkel 9. 

To år seinare fekk ho tilbod om å begynne intern fagopplæring i gummieringsverkstaden. Med nokre avbrekk under dei urolege tidene på 1980-talet, vart ho på på gummieriengs- og PVC-verkstaden fram til ca 1997, då ho fekk tilbod om jobb på hovudlageret .

"Det er varmt mellom menneskane her" seier ho til spørsmålet om kvifor ho vart verande i 42 år.

Intervjuar er Bjørn Enes. Opptaket blei gjort 16. oktober 2015, utandørs på Tangen i Kristiansand.

Direkte adresse til denne sida er http://Bjorg.Bakken.memoar.no/ 



Bjørg Bakken:


Videoen vert publisert med passord den 7. november 2015. 

Det er Bjørg som bestemmer om og når passordet skal fjernast. 


Stikkord i forteljinga: 


1974 Nikkelverket søkte kvinner

Nikkel 9 - Elektrolyseavdelinga

1976 - Gummieringsverkstaden

Fyrste dag på verket

Mest positiv merksemd

Nikkel 9 - testavdeling

Hybinetteprosessen 1910-1975

Jobbar i den gamle elektrolysen

Strippinga

Karusellen

Slamrens

Dei kvite dressane

Nikkel 4




Den nye prosessen KLA

1980 - Barselpermisjon

Gummieringsverkstaden

Vedlikehaldsarbeid høgare status

Gummiering

Tankarbeid

Farleg hastverk

Pollenulykka

Klorgassen

Sikkerheit i dag

Haldningsendring

Arbeidsmiljøloven 1975

Kurs

Kreftsaken

Røyking




Intern fagprøve

Verkstadsorganisasjonen

Formannsrolla

Kompetanseutvikling

Oppseiingar

Krisa i 1982

Omplasseringar

Lageret i 70-åra

Rekrutterte frå drift

Logistikksystem

Administrasjonsbygget

Damer på verket

Arbeidar / funksjonær

Sjukefråver

Varmt miljø  

Kåre Knudsen

lagt inn 27. okt. 2015, 01:55 av Bjørn Enes   [ oppdatert 31. aug. 2017, 04:40 ]

Kåre Knudsen er egentlig fra Arendal. Han kom til Kristiansand mens han var i militæret, traff ei jente - og ble værende resten av livet. På Falconbridge begynte han som sveiser på de gamle rosteovnene i 1960.

Kåre har vært med på alle utviklingstrinnene i mekanisk avdeling fra 1960 til godt ut på 2000-tallet. Han holdt på å slutte da tidsstudiene ble drevet på det mest intense, og i dag ler han av kulturen den gang mange ingeniører ikke kunne snakke direkte til arbeidsfolk - og langt mindre høre på deres meninger.

I mange år arbeidet han i et av de tverrfaglige prosjektteamene som drev intens teknologiutvikling. Det var bygget opp rundt "Petter Smart" - oppfinneren Ottar Romslo. Det var blant annet de som utviklet den første strippemaskinen i Kobberelektrolysen.

Direkte adresse til denne sida er; http://Kaare.Knudsen.memoar.no/

Opptaket blir publisert 27/10-15. Inntil videre vil det være publisert med passord. Kontakt Kåre Knudsen for å be om tilgang til videoen. 


Kåre Knudsen


Fortellingen handler om:

Første arbeidsdag i 1960.

De gamle rosteovnene

Renseanlegget

Sjokkutslipp og nylonstrømper

Sveisegjengen

Begerverk

Hastejobber

Mye folk

Arbeidslag

Asbest

Verneutststyr

Mekanikere og driftsfolk

Ingeniører

Arbeidstøy

"Funksjonærsåpa"


Garderobene

Grønt hår....

Mantelsveising

Prosessomlegging

Nytt utstyr

Strippemaskin

"Petter Smart"

Bemanningsreduksjon

Motstand mot endring

Kameratskap

Innvanding

Kvinnene kom

Tidsstudier

"Bestiller / utfører"

Forebyggende vedlikehold

Tverrfaglige prosjektteam

Kompetansebyggimng

Interne kurs

Sikkerhetsprosedyrer

"Vernetillitsmann"

"Verneingeniør"

"Sputniken"

Prosesskunnskap

Smeltehytta

Ovnsmuring

Automatisering

Mer mas

Fagforeninga

Status

Pensjonistlivet  





Arne Johan Finne

lagt inn 26. okt. 2015, 02:34 av Bjørn Enes   [ oppdatert 23. nov. 2017, 03:59 ]

Arne Johan Finne begynte på Falconbridge Nikkelverk i 1967, etter først å ha vært to år på sjøen (MS "Moslane", Mosvolds rederi). 

Han begynte i Kobberelektrolysen og ble værende på våtsida, i kobberen, cementasjonen og det som i dag kalles elektrolytrens. 

I omlag ti år var han heltids tillitsvalgt, først som tidsstudietillitsmann og seinere som miljøtillitsmann. Han har representert Arbeiderforeningen i bedriftsforsamling og styre helt siden lov om Bedriftsdemokrati ble gjort gjeldende for Falconbridge.

Opptaket med ham ble gjort hjemme hos ham i Dalonaveien i Vågsbygd den 14. oktober 2015, om lag klokka 14-16. Intervjuer var Bjørn Enes.


Direkte adresse til denne sida er:http://www.memoar.no/industri/arnejohanfinne



Arne Johan Finne


Fortellingene handler om:

Oppvekst i Vågsbygda på 1950-tallet

Drømmen om bil

1964: Til sjøs

1967: Falconbridge

Kobberelektrolysen

Strippinga

Mangel på folk

Arbeiderforeninga

1650 mann

Kobberlutinga

Raffineringsprosessen

Kreftsaken

"Helvetes forgård"

Strakstiltak

Doktor Høgetveit





Ny prosess

Gammel og ny prosess

Prosessforståelse?

Smeltehytta

Toppanlegget

Verneutstyr

Asbest

Tidsstudier

"Samarbeidsprosjektet"

Flatere organisasjon

Bedriftsdemokrati

Miljøtillitsmann

Arbeidsmiljøloven

Mattelutingsanlegget

Organisasjon før 1975




Formannsrollen

Organisasjon etter 1980

Konsernledelsen

Visepresidenten

Konsernkultur før 1982

Krisa i 1982

Nedbemanning

"Før" og "nå"

- Interessant

- Delaktig

- Nytt utstyr

- Kompetanse

- Kvinner

Olav Støylen

lagt inn 20. okt. 2015, 06:22 av Bjørn Enes   [ oppdatert 24. okt. 2016, 09:53 av Leiar Memoar ]

Olav Støylen var med på starten av Alnor Aluminium på Karmy i 1967, og var lokal hovudtillitsvald der frå 1970. I 1974 vart han vald inn i leiinga i Norsk Kjemisk Industriarbeidarforbund, fyrst som forbundssekretær, så som nestleiar og frå 1995 som leiar. Han hadde det vervet fram til NKIF vart slått saman med NOPEF til fagforbundet Industri Energi 2006. 

Minneopptaket nedanfor vart gjort hos Industri Energi den 7. oktober 2015. Her fortel han om "husforeininga" som fyrst vart oppretta på Alnor, før LO og NIKIF vann fram med den vanlege norske måten å organisere på. Han fortel om rollea som sentral tillitsvald under dei store bedriftsnedleggingane på 80- og 90-talet, og effektiviserings- og teknologiutvikling, energipolitikk og kompetanseutvikling. Han fortel også om motstand mot teknologi- og organisasjonsendringar og om spenningane mellom lokalt og sentralt ftillitsmannsarbeid. 

Mellomtitlane i intervjuet finst på sida med direkte adresse http://Olav.Stoylen.memoar.no/

Olav Støylen, oktober 2015



Mellomtitlar i intervjuet: 
  • "Forhistoria" på Karmøy
  • Industripolitikk i 1960-åra
  • Fagorganisering på Alnor 
  • Norsk Kjemisk - 1974 Bedriftsnedleggingar 
  • Effektivisering 
  • Energi 
  • Kompetanseutvikling 
  • Endringsmotstand 
  • Lokalt / sentralt  fagforeiningsarbeid 
  • Nikkelverket 
  • "Kameratar og bandittar"

Intervjuar i opptaket er Bjørn Enes. Enes har også fortid i Norsk Kjemisk Industriarbeiderforbund som lokal tillitsvald på Nikkelverket i Kristiansand frå 1972-93 og lokal fagforeiningsleiar frå 1980-86.





1-10 of 10